Cała plejada bóstw w mandalach pochodzi z kultury indyjskiej. Przedstawiciel innej kultury będzie miał prawdopodobnie inne doświadczenia. Wybitny współczesny tybetański uczony gesze Gendyn Cziepel powiedział, że ponieważ buddyzm narodził się w Indiach, to sambhogakaja – bardzo subtelne ciało buddy – przedstawiane jest w koronie i ozdobach indyjskiego króla. Gdyby buddyzm narodził się w Tybecie, być może ozdoby byłyby tybetańskie. A gdyby narodził się w Chinach, to sambhogakaja byłaby przedstawiana z długą brodą! Ogólnie mówiąc, jeśli chcemy orzec coś o prawdziwej naturze sambhogakai, to musimy powiedzieć, że jest to forma obdarzona wszelką wspaniałością, pięknem i doskonałością. Jest najdoskonalsza z możliwych i absolutnie wzniosła. Jest to stwierdzenie prawdziwe. Ale z chwilą, gdy to stwierdzenie trafia na grunt określonej kultury, człowiek zaczyna się rozglądać i próbuje sobie wyobrazić, jak też mogłoby wyglądać to absolutnie doskonałe ciało. Stąd te wszystkie królewskie ozdoby i inne atrybuty (...)

Osobiście wierzę, że nasza rodzina – czy to rodzona czy też jakaś inna forma rodziny – stanowi idealne środowisko, w którym możemy zacząć rozwijać współczucie. Bez względu na nasze zaplecze kulturowe czy status materialny, rodzina jest najbardziej żyzną glebą, w której może wzrastać i rozkwitać nasiono naszego wrodzonego współczucia. Bez żyznej gleby rodziny współczucie nie wzrośnie. Sensem żyznej ziemi jest uprawa nasion by przeistoczyły się w dojrzałą, zdrową roślinę. Stąd rozwój naszego wrodzonego współczucia jest blisko związany i współzależny od żyznej gleby naszych rodzin.

To prawda, że buddowie i bodhisattwowie radzą praktykującym porzucić przywiązanie, a szczególnie przywiązanie do rodziny, ponieważ nie jest ono niczym wrodzonym, jest wypaczonym współczuciem. Nieprzejrzysty umysł może nawet uznać, że przywiązanie jest tożsame ze współczuciem. Jednak przytomny umysł rozumie, że przywiązanie jest zawsze egoistyczne. Współczucie zawsze i bezwarunkowo troszczy się nie tylko o siebie, ale również o innych (...)

Absolutna bodhiczitta jest zrozumieniem pustości. Tylko wtedy mamy pełny obraz bodhiczitty. Gdy mówimy o Oświeconej Postawie mamy na myśli zwykle coś prostego: uprzejmość, dobre serce, ale to nie wszystko. Tak postępuje wielu ludzi i niekoniecznie są oni bodhisattwami. Oczywiście nikt nie przeczy, że są dobrymi i współczującymi osobami. Są ludzie, którzy nawet oddają swe życie za innych, nadal jednak mogą nie być bodhisattwami. Są wręcz w niebezpiecznej sytuacji, ponieważ działając pod wpływem swej obsesji mogą paść ofiarą swego zorientowanego na cel umysłu. Obsesja na punkcie celu może zrodzić wiele efektów ubocznych, możemy na przykład zacząć myśleć: „Dokładnie to powinno się wydarzyć!”. Z takim podejściem bodhisattwa może stracić nadzieję i determinację gdy coś nie wychodzi po jego myśli. Może nawet porzucić ścieżkę bodhisattwy... Ale jednocześnie nie znaczy to, że bodhisattwa nie ma żadnego celu (...)